نظر بی بی خانم استرآبادی^* درباره لایحه حمایت از خانواده و ازدواج مجدد و باقی قضایا...

« ... و همه گفتگوها برای عدالت است. چنانچه خداوند عالم در قرآن می فرماید برای زن بردن مردها که چهار عقدی ببرند اما به شرط عدالت. اگر نتوانید عدالت کرد پس یکی بهتر است و آیه شریفه این است «الا تعدلوا فواحده» و در این زمان مردی که عدالت کند اکسیر اعظم است. اگر بعضی از مردان بخواهند عدالت نمایند مثل صاحب گوی مهره عدالت می کنند و آن مکر است نه عدالت. اگر چه مردان به دلیل آیه قرآن که فرموده : « ان کیدکن عظیم» مکر را تماما از زنان می دانند اما به دلیل و برهان معلوم می شود که مکر زنان هم از مردان است اگر مکری بدانند از ایشان آموخته اند .

مگر جانا نداری این سخن یاد/ که باشد دزد طبع آدمیزاد.

اگر بخواهی مکر مردان را مشاهده کنی زمانی که دو زن می برند دروغ و مکر را پیشه خود ساخته خدمت زن تازه که می رسد می گوید زن اول کنیز توست. خدا کند طلاق بگیرد یا بمیرد تا من و تو خلاص شویم . پیش زن کهنه که می آید می گوید: خانم جان من غلام توام و آن را به جهت کنیزی شما برده ام. شما اختیار مرا و او را دارید.

خدا توبه دهاد از این دو رنگی.

راست گفته اند که مرد دو زنه رویش سیاه است تا چه رسد به مرد سه چهار زن که پشت و رو ندارد، نه در دنیا نه در عقبی. «خسرالدنیا و الاخره ذلک هو الخسران المبین» این نکته از مکر مردان است و خداوند تبارک و تعالی در قرآن نیز از مکر مردان فرموده: «و ان کان مکرهم لتزول منه الجبال»... »
پ.ن.

_استرآبادی، بی بی خانم. معایب الرجال^*. ویراستار: افسانه نجم آبادی. سلسله انتشارات نگرش و نگارش زن، جلد اول. شیکاگو: تابستان 1371ه.ش.

* بی بی خانم استرآبادی (1274ه.ق._نامشخص) نویسنده کتاب معایب الرجال و از فعالان زن دوره مشروطه و موسس مدرسه دوشیزگان در سال 1324ه.ق.

* معایب الرجال، کتابی به قلم بی بی خانم که در پاسخ به تادیب النسوان _با نویسنده ناشناس_ در 1312ه.ق. نگاشته شده است. این نوشته_ به همراه خاطرات تاج السلطنه_ جز اولین متون زن مدارانه (اگر نگوييم فمینیستی ) ایرانی به شمار می آید.